EPB, EPC of IER: welke letters gelden voor je project?

EPB versus EPC: wat is het verschil?

Hoewel EPB en EPC vaak in één adem worden genoemd, zijn het twee verschillende zaken.

EPB (Energieprestatie en Binnenklimaat) is de regelgeving die energieprestatie-eisen oplegt aan bepaalde bouw- en renovatieprojecten. Of je project EPB-plichtig is en aan welke eisen het moet voldoen, hangt onder meer af van de aard van de werken en de vergunnings- of meldingsplicht.

Binnen de EPB-regelgeving maken we een onderscheid tussen drie soorten werken: nieuwbouw, een ingrijpende energetische renovatie (IER) en een gewone renovatie. Welke categorie op je project van toepassing is, wordt bepaald door de aard en omvang van de werken aan de gebouwschil en de technische installaties.

Een EPC (Energieprestatiecertificaat) heeft een ander doel. Het brengt de energieprestatie van een woning in kaart en resulteert in een energielabel van A+ tot F. Een EPC is onder meer verplicht wanneer je een bestaande woning verkoopt of verhuurt, of bij een notariële overdracht in volle eigendom.

Kort samengevat en zonder rekening te houden met bepaalde uitzonderingen: EPB is van toepassing bij vergunningsplichtige bouw- en renovatiewerken met medewerking van een architect, terwijl een EPC onder meer vereist is bij de verkoop, verhuur of bepaalde notariële overdrachten van een bestaand gebouw.

Welke EPB-categorieën bestaan er?

- Nieuwbouw

Bij nieuwbouw gelden specifieke energieprestatie-eisen. Het gebouw moet voldoen aan de vooropgestelde eisen voor het S-peil en E-peil, de U-waarden van de schildelen en de eisen voor de verschillende technische installaties.

Voor nieuwbouw geldt een maximaal E-peil van E30 en een maximaal S-peil van S28.

Wanneer niet aan bepaalde EPB-eisen wordt voldaan, zoals het vereiste aandeel hernieuwbare energie of de compensatie voor het S-peil bij S29, S30 of S31, wordt de E-peileis aangescherpt. Het maximaal toegelaten E-peil komt dan lager te liggen, waardoor het gebouw een betere energieprestatie moet behalen.

Let op: de exacte EPB-eisen zijn onder meer afhankelijk van de datum van de vergunningsaanvraag of melding.

- Ingrijpende energetische renovatie (IER)

Ook bij een ingrijpende energetische renovatie (IER) gelden specifieke energieprestatie-eisen. Het gebouw moet voldoen aan de vooropgestelde eisen voor het E-peil, de U-waarden van de schildelen en de verschillende technische installaties.

In tegenstelling tot bij nieuwbouw is er bij een IER geen S-peileis van toepassing.

Voor een IER geldt een maximaal E-peil van E60. Wanneer niet aan bepaalde EPB-eisen wordt voldaan, zoals het vereiste aandeel hernieuwbare energie, wordt de E-peileis aangescherpt. Ook hier betekent dit dat het maximaal toegelaten E-peil lager komt te liggen en het gebouw dus een betere energieprestatie moet behalen.

Let op: ook hier zijn de exacte EPB-eisen onder meer afhankelijk van de datum van de vergunningsaanvraag of melding.

- Gewone renovatie

Bij een gewone renovatie gelden geen eisen voor het E-peil of S-peil. Het project moet wel voldoen aan de vooropgestelde U-waarden van de schildelen en aan de geldende eisen voor de technische installaties.

Let op: ook hier zijn de exacte EPB-eisen onder meer afhankelijk van de datum van de vergunningsaanvraag of melding.

EPC-Bouw versus het gewone EPC

Een belangrijk onderscheid is dat een EPC-Bouw niet hetzelfde is als het klassieke EPC-attest dat wordt opgemaakt bij de verkoop of verhuur van een bestaande woning.

Het EPC-Bouw vloeit voort uit de EPB-aangifte en wordt opgemaakt voor een nieuwbouw of een ingrijpende energetische renovatie (IER). Een afzonderlijk EPC-attest laten opmaken is in deze gevallen dus niet nodig.

Of je project EPB-plichtig is, kun je ook simuleren via de EPB-wegwijzer:

https://apps.energiesparen.be/epb-wegwijzer-2025

Wanneer heb je een EPC nodig?

Een EPC (Energieprestatiecertificaat) geeft de energieprestatie van een woning weer aan de hand van een energielabel van A+ tot F. Het certificaat is onder meer verplicht wanneer je een bestaande woning verkoopt of verhuurt, of wanneer er sprake is van een notariële overdracht in volle eigendom.

Heeft je renovatie geen vergunning nodig, bijvoorbeeld omdat ze onder het vrijstellingen- of meldingsbesluit valt, dan speelt EPB geen rol. De EPC-regelgeving komt dan in beeld wanneer je de woning verkoopt of verhuurt, of wanneer je onder de renovatieverplichting valt en het behaalde label moet aantonen.

Waarom een EPC vooraf simuleren?

Ook al is een EPC pas verplicht op het moment dat de regelgeving dit vereist, bijvoorbeeld bij verkoop of verhuur, toch kan het interessant zijn om vóór de start van de renovatiewerken al een EPC-simulatie te laten uitvoeren.

Zo krijg je vooraf een beeld van het energielabel dat je na de geplande werken kunt behalen en kun je nog tijdig bijsturen waar nodig.

Het zou bijvoorbeeld jammer zijn om na een grondige renovatie nét in label B te belanden, terwijl een beperkte bijkomende ingreep – zoals extra isolatie of een ander type beglazing – voldoende was geweest om label A te behalen. Een vroege simulatie helpt dergelijke gemiste kansen te voorkomen.

Wanneer is een renovatie een IER?

Een renovatie wordt beschouwd als een Ingrijpende Energetische Renovatie (IER) wanneer minstens 75% van de schildelen die grenzen aan de buitenomgeving wordt geïsoleerd of vervangen én de technische installaties voor verwarming en/of koeling volledig worden vernieuwd.

Is aan deze voorwaarden niet voldaan, dan wordt het project beschouwd als een gewone vergunningsplichtige renovatie. Ook deze valt onder de EPB-regelgeving, maar er is geen E-peileis van toepassing. Zoals hierboven toegelicht, gelden hierbij de specifieke EPB-eisen voor een gewone renovatie.

Renoveren: wanneer heb je zowel EPB als EPC?

Bij een gewone renovatie ontvang je vanuit de EPB-aangifte geen EPC Bouw. Wanneer je na de werken een EPC nodig hebt, moet dit daarom afzonderlijk worden opgemaakt.

Dit is onder meer het geval wanneer de woning onder de renovatieverplichting valt en een nieuw EPC nodig is om het behaalde label aan te tonen, of wanneer een geldig EPC vereist is bij verkoop of verhuur.

Val je niet onder een EPC-verplichting, dan is het laten opmaken van een nieuw EPC vrijblijvend. Toch kan dit interessant zijn om de verbeterde energieprestatie van je woning na de renovatiewerken officieel in kaart te brengen.

Bij een renovatie kunnen EPB en EPC dus naast elkaar van toepassing zijn: de EPB-verplichtingen hebben betrekking op de uitgevoerde renovatiewerken, terwijl het afzonderlijke EPC na de werken de energieprestatie van de volledige woning weergeeft.

Meer dan alleen voldoen aan de normen

Het verbouwen van je woning draait om meer dan alleen het behalen van een opgelegde norm. Een grondige renovatie biedt ook de kans om in één traject een comfortabele en energiezuinige woning te creëren.

Denk daarbij aan een lagere energiefactuur, een hoger energielabel bij verkoop en, afhankelijk van je inkomenscategorie en de uitgevoerde werken, mogelijk ook recht op premies. Door verwarming, isolatie en ventilatie samen en doordacht aan te pakken, kun je bovendien meer rendement uit je investering halen dan wanneer je losse ingrepen over verschillende jaren spreidt.

Wie een energieverslindende woning koopt, kan daarnaast te maken krijgen met de Vlaamse renovatieverplichting. Binnen de wettelijk bepaalde termijn moet de woning dan minstens het vereiste energielabel behalen.

Wanneer je woning onder een Ingrijpende Energetische Renovatie (IER) valt en aan de bijbehorende EPB-eisen voldoet, behaal je doorgaans een zeer goede energieprestatie (minstens A-label als je aan alles voldoet). De woning wordt grondig energetisch gerenoveerd en voldoet aan strenge hedendaagse energienormen. Laat je dus niet meteen afschrikken wanneer je project als IER wordt beschouwd.

Een goede voorbereiding maakt het verschil

Details zoals het juiste E-peil, een geschikte ventilatie-oplossing en een warmtepomp die correct op je woning is gedimensioneerd, bepalen mee hoeveel voordeel je uiteindelijk uit je renovatie haalt.

Daarom bekijken onze ervaren adviseurs bij elk project eerst binnen welk wetgevend kader de geplande werken vallen. Zo kunnen de offerte, materialen, technieken en isolatie vanaf het begin op de juiste eisen worden afgestemd en weet je vooraf waar je aan toe bent.

Benieuwd wat dit concreet voor je project betekent? Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.

Even het overzicht kwijt? Geen zorgen. Wij bekijken je situatie en zoeken voor je uit welke regels en eisen van toepassing zijn.